Uzależnienie od social mediów: pułapki higieny cyfrowej według ekspertów

Pod koniec stycznia Maciej Dębski – prezes Fundacji Dbam o Mój Zasięg opublikował artykuł, który jasno wskazuje sposób, w jaki Big Techy uzależniają nas od swoich mediów. Stawiając pytanie, będące jednocześnie tytułem publikacji, "Kiedy zdrowe popędy stają się złymi nałogami – jak w prosty sposób zrujnować higienę cyfrową?" wymienia przy 15 mechanizmów, często odwołujących się do potrzeb człowieka, nazywając je biologiczno-psychologicznymi sztuczkami. Nie będę opisywać tych mechanizmów, odsyłając do artykułu Maćka. Wspomnę tylko o faktach, których znajomość powinna być obowiązkowa wszystkim internautom - poczynając od tych najmłodszych, których nota bene w sieci być nie powinno. 
Nie od dziś wiadomo, że właściciele mediów, szczególnie tych społecznościowych, próbują zawładnąć naszą uwagą. Przedkłada się to na ich realne korzyści. Im dłużej zatrzymają nas na stronie, tym więcej zarobią. Zysk pochodzi od reklamodawców. To nieprawda, że internet jest za darmo! Płacimy naszą uwagą i naszymi danymi, których czasami pozbywamy się w beztroski sposób – nie tylko zostawiając nasz ślad cyfrowy w trakcie logowania się do wielu platform, ale przede wszystkim zgadzając się na warunku „umożliwiające” nam przeglądanie stron. Chcąc przeczytać konkretny artykuł, nie musimy potwierdzać naszej zgody na przetwarzanie naszych danych osobowych, dotyczących naszej aktywności w Internecie! Zamiast klikać „Przejdź do serwisu” wybierzmy „Ustawienia zaawansowane” i jeśli jest możliwość odrzućmy wszystko, a jeśli nie ma takiej opcji zaznaczmy naszą niezgodę, przesuwając suwaki. Inaczej pozwalamy na śledzenie nas kilkuset podmiotom. 

Jak pisze Maciej, kluczowa jest świadomość. Każdy "rodzic, dziecko i każdy użytkownik mediów społecznościowych potrzebują kompetencji, żeby korzystać z nich świadomie, bezpiecznie i higienicznie.” 

Będąc zaangażowana w projekt Fundacji KPMG „Digital Wizards” podkreślam to wielokrotnie, szczególnie podczas DigiStudio – cyklu spotkań dla uczniów i nauczycieli. Można do nich zajrzeć w każdej chwili – nagrania są dostępne na kanale Fundacji. Wspólnie z Zytą Czechowska, Wojtkiem Wątorem i Dawidem Łasińskim, pod kierunkiem Beaty Chodackiej, jako moderatorki, przybliżamy tematy cyberbezpieczeństwa w sieci, w tym roli AI, dezinformacji, manipulacji - naszą uwagą i emocjami, roli algorytmów. Poruszamy temat higieny cyfrowej w jej szerokim zakresie, zwracając uwagę na: zarządzanie czasem ekranowym, ochronę prywatności online, bezpieczne hasła i logowanie, krytyczna ocenę informacji, cyfrowy savoir-vivre, dbanie o cyfrowe samopoczucie. Wojtek, jak ekspert od sztucznej inteligencji, przestrzega przed pułapkami AI – halucynacjami, negatywnym wpływem na nasz mózg, spadkiem kreatywności. Dawid skupia się na marketingu cyfrowym.

W dzisiejszych czasach rozwój kompetencji przyszłości, szczególnie tych cyfrowych jest koniecznością. Koniecznym jest też znać mechanizmy uzależniające, stosowane przez BIG TECHY. Dlatego, przy końcu swojego wpisu na Facebooku, Maciej zachęca „weź znajdź 20 minut i to przeczytaj. A potem podejmuj decyzję… (czy) Chcesz wyrazić świadomie zgodę na korzystanie swojego dziecka z TikToka Instagram Facebooka?” 

Wymienia też „20 MEGA SUPER książek, które powinieneś/powinnaś przeczytać.”

Maciej – WIELKIE GRATULACJE!